KỶ NIỆM 84 NĂM NGÀY NAM KỲ KHỞI NGHĨA (23/11/1940 - 23/11/2024)

Lần đầu tiên, lá cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trong tinh thần cách mạng ngút trời của cuộc khởi nghĩa

Ngày 28-1-1941, trong thư gửi "Nhân dân Đông Dương" để cổ vũ tinh thần anh dũng của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Pháp viết: "Ngày hôm nay cũng như ngày hôm qua, chúng tôi cúi đầu trước vong linh những người chiến sĩ vì tự do đã hy sinh hồi tháng 11 dưới súng liên thanh của Decoux, Baudouin, Pétain. Chúng tôi kính cẩn nghiêng mình trước những người anh hùng đó, và trước hết chúng tôi nghiêng mình trước những người anh, chị, em anh hùng, đảng viên của Đảng Cộng sản Đông Dương!"

⭐️Quyết định táo bạo

🌷Ở Nam Kỳ, từ giữa năm 1940, nhất là khi Chính phủ Pháp tuyên bố "Paris bỏ ngỏ" rồi ký kết hiệp ước đầu hàng Đức quốc xã ngày 22-6-1940, Xứ ủy đã chủ trương xúc tiến khởi nghĩa khi thời cơ đến. Từ ngày 21 đến 27-7-1940, đồng chí Tạ Uyên triệu tập Khoáng đại Hội nghị toàn Xứ tại Mỹ Tho.

🌷Hội nghị quán triệt tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 của Trung ương Đảng (tháng 11-1939), phân tích tình hình thế giới và trong nước, đánh giá tình hình tương quan lực lượng địch và ta, từ đó thống nhất chủ trương khẩn trương chuẩn bị khởi nghĩa.

🌷Từ ngày 21 đến 23-9-1940, Bí thư Xứ ủy Tạ Uyên triệu tập Hội nghị Xứ ủy mở rộng tại Xuân Thới Đông (Hóc Môn, Gia Định). Hội nghị thảo luận và thống nhất chủ trương phát động tổng khởi nghĩa trong toàn Xứ, bởi "không khởi nghĩa sẽ có hại, quần chúng mất tinh thần, xa rời Đảng. Tiến hành khởi nghĩa sẽ có lợi, biểu thị được lực lượng đấu tranh giành độc lập". TP Sài Gòn - Chợ Lớn được chọn làm trọng điểm và là nơi phát lệnh khởi nghĩa cho toàn xứ Nam Kỳ.

🌷Trong hai ngày 15 và 16-11-1940, Bí thư Xứ ủy Tạ Uyên chủ trì hội nghị Xứ ủy Nam Kỳ tại Hóc Môn, quyết định hạ lệnh khởi nghĩa và giao cho Ban Thường vụ Xứ ủy quyết định ngày, giờ khởi nghĩa. Giữa lúc đó, tình hình có nhiều biến động bất lợi cho lực lượng khởi nghĩa. Một số cơ sở bị vỡ do có gián điệp chui vào nội bộ. Chính quyền thực dân đã thu được tài liệu kêu gọi chuẩn bị khởi nghĩa, nên khẩn trương đối phó bằng nhiều cách.

🌷Ngày 20-11-1940, Ban Thường vụ Xứ ủy họp khẩn cấp, quyết định giờ nổ ra khởi nghĩa là 0 giờ ngày 23-11-1940, lệnh khởi nghĩa sẽ được phát đi từ TP Sài Gòn.

🌷Trong khi đó, Hội nghị lần thứ 7 của Trung ương Đảng họp tại Bắc Ninh từ ngày 6 đến 9-11-1940 cho rằng Nam Kỳ chưa đứng trước một tình thế trực tiếp cách mạng. Do vậy, quyết định hoãn việc phát động khởi nghĩa, giao đồng chí Phan Đăng Lưu truyền đạt chủ trương này đến Đảng bộ Nam Kỳ. Mặc dù vậy, chủ trương của trung ương đã không đến được Xứ ủy Nam Kỳ kịp thời. Lệnh khởi nghĩa đã ban hành tới các địa phương, cuộc khởi nghĩa vẫn nổ ra theo kế hoạch.

⭐️Khát vọng mạnh mẽ

🌷Sáng 22-11-1940, Bí thư Thành ủy Nguyễn Như Hạnh đến căn cứ Xứ ủy (tại số nhà 41 đường Dayot, nay là đường Nguyễn Thái Bình, quận 1, TP HCM) nhận chủ trương từ Bí thư Xứ ủy Tạ Uyên, nhưng bị mật thám vây bắt. 16 giờ cùng ngày, Bí thư Xứ ủy Tạ Uyên cũng rơi vào tay địch. Tối 22-11-1940, đồng chí Phan Đăng Lưu bị bắt tại một cơ sở cũ ở Chợ Lớn, khi chưa gặp được Xứ ủy để thông báo chủ trương hoãn khởi nghĩa…

🌷Do những người lãnh đạo chủ chốt bị bắt và chính quyền thực dân áp dụng nhiều biện pháp ngăn chặn, cuộc nổi dậy ở nội thành Sài Gòn - Chợ Lớn không thể diễn ra. Lệnh khởi nghĩa phát đi từ nội thành Sài Gòn cũng không thực hiện được như kế hoạch. Nhưng trên địa bàn tỉnh Gia Định, tỉnh Chợ Lớn sát nội thành và nhiều tỉnh khác như Tân An, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau…, khí thế nổi dậy vô cùng mạnh mẽ. Tại nhiều nơi, quần chúng nhân dân tấn công các đồn địch, chiếm trụ sở của chính quyền thực dân, thành lập chính quyền nhân dân và tòa án cách mạng.

🌷Mặc dù khí thế cách mạng của quần chúng rất cao, chiến đấu vô cùng ngoan cường, song do kế hoạch khởi nghĩa sớm bị lộ, kẻ thù còn mạnh nên cuộc khởi nghĩa đã không thể thành công, lực lượng cách mạng bị tổn thất nặng nề.

🌷Bài học về thời cơ cách mạng một lần nữa được nhắc tới khi mà tình thế và những điều kiện khách quan lẫn chủ quan để thành công chưa thật sự chín muồi. Nhưng có thể khẳng định, quyết định khởi nghĩa của Xứ ủy Nam Kỳ đã được thông qua bởi những con người giàu lòng yêu nước, trên cơ sở của thực tiễn cách mạng trong Xứ, và trên hết là với một tinh thần cách mạng bền bỉ, một quyết tâm và khát vọng mạnh mẽ cho cuộc tranh đấu vì độc lập, tự do cho dân tộc. Tinh thần và những bài học mà khởi nghĩa Nam Kỳ để lại đã và đang được các thế hệ sau tiếp nối, vận dụng cho hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

⭐️Thủ đoạn tàn bạo trấn áp lực lượng nổi dậy

🌷Trước, trong và sau khởi nghĩa Nam Kỳ, chính quyền thực dân đã sử dụng mọi thủ đoạn tàn bạo để trấn áp lực lượng nổi dậy, dìm cuộc khởi nghĩa trong biển máu. Trong các bức điện, Toàn quyền Decoux nhiều lần chỉ thị: "Cần dùng tối đa các biện pháp và bóp nghẹt không thương tiếc bọn phiến loạn". Theo báo cáo của Pháp, tại các tỉnh Gia Định, Chợ Lớn, Biên Hòa, Tây Ninh, Thủ Dầu Một, từ ngày 23-11 đến 31-12-1940 đã bắt được 903 người (chưa kể TP Sài Gòn), phần lớn ở hai tỉnh Gia Định và Chợ Lớn; chung cả Nam Kỳ, chỉ trong 40 ngày đã có 5.848 người bị bắt, hàng ngàn người khác bị địch sát hại tại chỗ.

DƯƠNG THÀNH THÔNG

Tin cùng chuyên mục

Kỷ niệm 72 năm chiến thắng điện biên phủ (07/5/1954 – 07/5/2026)

7/5/2026 21:30

Kỷ niệm 122 năm ngày sinh đồng chí trần phú (01/5/1904 – 01/5/2026)

1/5/2026 13:44

Kỷ niệm 140 năm ngày quốc tế lao động 1/5 (01/5/1886 – 01/5/2026)

1/5/2026 13:41

Kỷ niệm 51 năm ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026)

30/4/2026 13:19

Kỷ niệm 71 năm ngày thầy thuốc việt nam (27/2/1955 – 27/2/2026)

27/2/2026 15:36

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2026)

3/2/2026 16:19

Bầu cử đại biểu quốc hội và đại biểu hđnd các cấp

14/1/2026 19:48

Nhiệt liệt chào mừng đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ xiv của đảng

14/1/2026 19:46

Chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày thành lập quân đội nhân dân việt nam (22/12/1944 – 22/12/2025) và 36 năm ngày hội quốc phòng toàn dân (22/12/1989 – 22/12/2025)

22/12/2025 14:24

Kỷ niệm 79 năm ngày bác hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2025)

19/12/2025 7:43

Kỷ niệm 85 năm nam kỳ khởi nghĩa (23/11/1940 – 23/11/2025)

23/11/2025 10:23

Kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 – 20/10/2025)

20/10/2025 10:18

Kỷ niệm 77 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng (16/10/1948 - 16/10/2025)

16/10/2025 21:27

Kỷ niệm 71 năm ngày giải phóng thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2025)

10/10/2025 16:18

Ngày 10/10/1954 – ngày Giải phóng Thủ đô – là một dấu son chói lọi trong lịch sử dân tộc, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sự kiện này đã mở ra một trang mới cho Hà Nội – Thăng Long ngàn năm văn hiến, bước vào thời kỳ độc lập, tự do và phát ...

Kỷ niệm 80 năm ngày nam bộ kháng chiến (23/9/1945 – 23/9/2025)

23/9/2025 9:24

THCS Trần Phú

Địa chỉ: 157 TTN08, Phường Đông Hưng Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 02873068838

THCS TRẦN PHÚ

Chia sẻ tin bài